اصفهان گرديد . و در آخرين روز شوال از اصفهان حركت نمود و در قريهء جز در سه فرسخى اصفهان مصمم گرديد از راه نطنز به كاشان برود تا پس از چند روز اقامت در آنجا ، در قم اطراق كند ، در هنگام توقف در قم ماجراى مربوط به عباس ميرزا ملك‌آرا حادث گرديد كه مقدمات غضب ناصر الدين شاه نسبت به ميرزا تقى خان اميركبير را فراهم آورد . 20 سومين سفر ناصر الدين شاه به قم ، در سال 1275 ه . ق و در سفر معروف « چمن سلطانيه » انجام يافت ، چنانچه در تاريخ روز بيست و نهم شعبان اين سال ، شاه به عزم زيارت حضرت معصومه و سياحت در سلطانيه از تهران حركت كرد 21 و پس از طى منازلى از قبيل ، يافت‌آباد ، آدران ، حوض سلطان و پل دلاك ، در روز پنجشنبه دهم ماه رمضان در شهر قم فرود آمده و مورد استقبال اهالى قرار گرفت و به زيارت حضرت معصومه نائل گرديد . 22 واقعهء قتل حاجى مبارك 23 به دستور ناصر الدين شاه و همين‌طور بيمارى منجر به فوت سوگلى شاه ، يعنى جيران تجريشى در اين سفر روى داد . 24 چهارمين سفر نيز در سال 1284 در بيستمين سال سلطنت وقوع يافت ، در اين سفر شاه فقط قصد شكار در مسيله و زيارت حضرت فاطمه معصومه ( س ) و سپس بازگشت به تهران را داشت . ناصر الدين شاه خاطرات خود را از اين سفر كه در ماه شوال روى داد ، تا بازگشت به تهران با ذكر وقايع جالب و خواندنى به رشتهء تحرير درآورد . 25 پنجمين سفر ناصر الدين شاه به قم در بازگشت از سفر عتبات در سال 1287 و در روزهاى 24 و 25 ذيقعده انجام يافت . 26 سفر ششم ناصر الدين شاه به قم نيز در روز دوشنبه نوزدهم شهر رجب سال 1305 آغاز شد ، اين سفر مختص قم بود و ناصر الدين شاه پس از زيارت و سياحت در قم به تهران بازگشت 27 . هفتمين سفر قم نيز بدين ترتيب انجام يافت كه شاه در ماه شوال 1309 قمرى كه مصادف با دومين ماه از فصل بهار بود تصميم گرفت به سياحت در ولايات مركزى ايران بپردازد . و اين سفر را از طريق قم آغاز كند . چنانچه پس از عبور و اطراق در حضرت عبد العظيم ، كهريزك ، حسن‌آباد ، علىآباد ، حوض سلطان و كوشك نصرت در روز جمعه 23 شوال به قم وارد شد و سه روز در آنجا اقامت نموده به سياحت و زيارت پرداخت و سپس به سوى طايقون حركت نموده و از آنجا به سيروسياحت در شهرها و روستاهاى ولايات مركزى از قبيل دليجان ، محلات ، سلطان‌آباد ، بروجرد ، نهاوند ، تويسركان ، فراهان ، آشتيان ، دستجرد ، ساوه و زرند پرداخته و از طريق رباطكريم